Ver van de hoofdstad Ulan Baatar leven Mongoolse families hun leven zoals hun ouders en grootouders dat ook al deden, in de traditionele vilten tenten (gers). Een nieuwigheidje zijn de satellietschotel en een motor voor de deur van de ger. Wie de traditionele nomadische levenswijze op het platteland niet heeft gezien, is niet in Mongolië geweest.

De Mongoolse nomaden leven van hun vee. Dat kunnen geiten of schapen zijn (in kuddes van 100 à 200), maar ook koeien, paarden en kamelen. Op de steppen zie je dan ook regelmatig herders met hun kuddes. Misschien ben je getuige van het melken van de prachtige paarden. Een favoriet Mongools drankje is gefermenteerde melk van de merries, die vier tot zeven maal per dag worden gemolken. De melk verdwijnt in een grote leren zak die in elke ger naast de lage deur hangt. Met een houten stamper wordt de inhoud ettelijke malen per dag geroerd. Na 600 maal stampen is de bovenste laag klaar, een zurige drank: airag, licht alcoholhoudend. Heerlijk… voor Mongolen dan. Ook andere zuivelproducten maken de vrouwen uiteraard zelf, zoals öröm, wat het midden houdt tussen boter en smeerkaas, voor op het brood.

Meest schattige kinderen ter wereld
Het duurt nooit lang voordat de chauffeur van je jeep bij een ger aanlegt om even wat te kletsen of drank te kopen. Het is hier onder de nomaden absoluut normaal om zomaar bij vreemden binnen te vallen. Er zijn echter wel bepaalde gedragscodes: zo mag je niet op de drempel van de deur gaan staan. In een ger word je altijd meteen iets te eten en te drinken aangeboden. Vaak krijg je een kop ‘thee’; gezouten en met veel melk. Op bezoek in een ger ontkom je er ook niet aan een foto van de kleintjes te maken. Geen probleem, want Mongoolse kinderen zijn de meest schattige ter wereld. Het interieur van een nomadentent is niet alledaags voor westerse bezoekers: kleurige tapijten tegen de wand, bont beschilderde kastjes met enkele snuisterijen en een paneel vol familiefoto’s, in elke ger keurig gerangschikt naast het huisaltaartje. Een gemiddeld Mongools nomadengezin verhuist vier tot zes keer per jaar. De ger is gelukkig in een uurtje te ontmantelen. De spullen worden daarna per tractor of vrachtwagen naar de volgende standplaats vervoerd.

Gelukssymbolen boven witte gers
Op weg naar het gerkamp waar we gaan overnachten krioelt het de dieren op de steppe. Behalve vee zien we kraanvogels, gazellen, woestijnvossen, marmotten, grondeekhoorns, veel soorten muizen en andere kleine diertjes die hun hol invluchten zodra onze jeep dichtbij komt. Boven die ‘gedekte tafel’ hangen opvallend veel roofvogels, arenden, buizerds en valken, die in dit boomloze landschap nogal eenvoudig hun prooi kunnen verschalken. Eenmaal in ons witte gerkamp worden we opgewacht door een enthousiaste zevenjarige, die uitgelaten voor ons uitrent. Deze zoon van de eigenaar blijkt later precies te weten bij welke toeristentent de mooiste pennen en ballonnen te halen zijn en hoe hij die kan bemachtigen: “Hello sir, what is your name”, (vertederende glimlach, hoofd een klein beetje schuin). Een vrouw steekt haar hoofd buiten de houten toegangsdeur van een van de tenten, die beschilderd zijn met geometrische figuren.
Gelukssymbolen.

Kinderen drommen ook al gauw om ons heen om het bezoek uit de andere wereld te bekijken. Als de zon onder is doen we een poging om het kacheltje in onze vilten tent op te stoken. De gastvrouw gooit met een verlegen glimlach wat gedroogde uitwerpselen in het kacheltje zodat het vuur begint te snorren. De rookpluimen uit onze schoorsteen zijn werkelijk indrukwekkend. Een enorm voedzame maaltijd van rijst en vlees staat al snel gereed.

Yaks en paarden bij Khövsgöl
In de omgeving van het imposante Khövsgölmeer hebben zich veel nomaden gevestigd, getuige de vele gers die je onderweg ziet. Deze families hoeden onder andere rendieren. Het Khövsgölmeer is het diepste meer van Centraal-Azië en qua grootte is het ’s werelds veertiende waterreservoir. Het meer is zo diep dat het tussen de één en twee procent van al het zoetwater op aarde bevat. Het water is bovendien zo helder dat je het direct kunt drinken. De ligging is werkelijk schitterend, omgeven door dichte pijnboombossen en sappige weiden met grazende yaks en paarden. Het meer wordt omringd door bergen van ruim 2000 m hoogte. Het meer is erg visrijk en de omgeving herbergt beren, argali schapen, ibex, elanden en meer dan 200 vogelsoorten. Het maakt onderdeel uit van het Khövsgöl Nuur Nationaal Park.

De middeleeuwen bestaan nog in Mongolië. Je moet er geweest zijn om het te kunnen geloven. Geen elektrisch licht, geen radio, geen kraan of pomp. Koning Aap organiseert een 22-daagse eenvoudige hotel- en kampeerrondreis door het prachtige Mongolië, waarbij je regelmatig in gers zult overnachten. Op de vertrekdatum 7 juli kun je het mooie Nadaam Festival bijwonen.